Libro nin Pagluto asin Pagconserva/6
Kaipuhan an magna aki o omboy na magsoso sa saindang magna ina liban lamang kun talagang dai mangyayaring mapasoso can mgna ina dahelan sa magna helang o kaya daing gatas asin kun igua man ay nakararaot sa saindang magna aki kun masoso ninda. Sa balang anom o sampolong nagagandan sa magna nagsoso sa magna ina. Asin kun may sangtaon na an aki na nagsoso sa ina, an aking ini ay makusog o may resistencia ki kan sarong aki na edad sangtaon man na nagsoso sa bote; sa paglaban sa helang. Minsan kakadikit na an gatas kan ina kaipuhan na magpasoso siya asin kun dai mabasog an aki saka na dugagnan kan ibang pagkakap.
An gatas ay kulang sa mineral na inaapod na hierro alagad ta ini madali sanang dugagnan. Kun an aki limang bulan na an edad, kaipuhan na matauhan kan sarong kutsaritang tagok an ahel china sa sarong aldao. Kun naghaharani nang magsangtaon, minsan dua o tolong kutsara kan tagok kaiyan mangyayaring maitao sa aki MediaWiki:Proofreadpage pagenum template Kun may anom na bulan na, mangyayaring mapakakan kan gulay an aki nindo, enot sabao sana gnona. An marahay na gulay para sa magna aki iyo an espinaca (spinace) asin an zanahoria (carrots). Marahay na tokdoan na nindo tolos an aki na maguin magustohon sa magna gulay mientras sadit pa, ta iyan marahayrahay sa hawak kan tawo. Madaling mapatood an magna aki sa gulay sa edad na sangtaon, alagad ta kun sa laog kan edad na iyan dai lamang nindo pinakakan kan gulay, saindong mahihiling na may kasakitan nang mapatood pa an magna aki sa gulay, paglinis kan edad na iyan.
An magna minasunod iyo an marahay na magna gulay para sa magna aki: calabasa, guisantes o sitsaro, hantak, sitao, batao asin iba pang magna gugulayon. Mantang nagdadakula an aki marahay man na pakakanon siya kan lutong sugok na kaibahan kan gulay sa oras nin pagkakan. Kun an aki walong bulan na an edad mangyayaring matauan kan maragsik na tinapay. An gatas na labas kan baka ay marahay sa magna aki na labi nang sangtaon an edad, alagad ta mangyayari man na mapakakan an aki minsan walo o siam na bulan pa sana an edad.
Kaipuhan na saindong tokdoan an magna aki nin pagkakan kan husto sa oras asin bakong sa saindang kagustohan.
6:00 A. M. ...... Pasosohon kan saiyang ina ó MediaWiki:Proofreadpage pagenum template
- sa bote kaya.
- 9:00 A. M....... Painomon kan tagok kan kahel
- magpoon na 1 sagkod sa 4 na kutsara.
- 10:00 A. M...... Masa Blanca asin ta pasosohon
- sa ina o sa bote.
- 2:00 P. M....... Pasosohon guiraray.
- 6:00 P. M....... Pasosohon guiraray.
- 10:00 P. M...... Pasosohon guiraray sa ina o
- sa bote.
Tagnaning an aki matood sa pagkakan kan magna cereales na pigaapor, na siring baga kan mongo, quaker oats, asin iba pa na kaarog kaiyan, pagdatong sa siring na edad, pakakanon siya kan masa blanca sa alas 10:00 nin aga. Magpoon kamo sa sarong kutsara dagnan pasosohon sa ina o kaya sa bote. Sa masunod na aldao guibohon nindong duang kutsara asin pagtagadugagnan aroaldao.
Minsan anong clase kan cereales puedeng ga- miton sa pagguibo kan masa blanco, minsan na gnani mauot kan ibang magna doctor an cebada, sago, asin an avena. Kun harina an gagamiton nin- do, magtunao kamo nin kadikit na harina sa sarong tasitang tubig. Masahon nindo tagnaning maguin siring sa pasta. Bogtakan nin sarong litrong tubig (4 na tasa) na nagkakalakaga an masa asin lutoon sa laog kan 20 minuto Kun bagas, o sago o kaya oat meal an gagamiton nindo, bogtakan kan tolong kutsara an sarong litrong tubig asin lutoon nin du- ang oras. Timplahan kan asin saka saraon patin palipoton, dagnan itao sa aki. MediaWiki:Proofreadpage pagenum templateKaipuhan na bágo aroaldao an masa blanca na ipakakakan sa aki. Asin kun bobogtakan nindo kan gatas an masa na para sa aking nagsososo pa ay kadikit sana asin ta an ibogtak iyo an gatas kan baka kun mangyayari. Manognod sa magna aki na nagsososo sa bote, kumua na sana kamo sa bote nia kan gatas asin iyo na an saindong isalak. Ihugnit nindo sa aki an masa por medio sa paggamit kan kutsarita.
- 6:00 A. M..... Pasosohon sa ina o sa bote
- 9:00 A. M........Tagok kan kahel magpoon sa
- sarong kutsara sagkod sa apat.
- 10:00 A. M..... Masa blanca saka pasosohon sa
- ina o sa bote
- 2:00 P. M... Pasosohon guiraray sa ina o sa bote
- 6:00 P. M....... Pasosohon guiraray sa ina o
- sa bote
- 10:00 P. M....... Pasosohon guiraray sa ina o
- sa bote
Sa siring kaining edad, an aki tood na sa pagkakan kan masa blanca asin ta dai nang pagalaman kun pakakanon man kan linanot o kaya kan oat meal. Alagad ta an gabos na pagliliuat kan pag- kakan kan aki kaipuhan na guibohon na korokadi- kit gnona nganing dai maempacro. Poon gnona sa serong kutsarita asin dagnan pagtagadugagnan nindo, dagnan pasosohon sa ina o kaya sa bote. MediaWiki:Proofreadpage pagenum templateTagnaning dai man masuya an aki, tauan nindo paminsan minsan kan tostadong tinapay na basaon nindo kan gatas. Hilignon an pagguibo kan tostadong tinapay sa kabtang kan "Pagkakan kan Naghehelang".
Kaipuhan na lutong marahay na gabos na kakakanon kan aki na siring kan sa may helang na gurang. An linanot bastang lutong marahay dai na kaipuhan pang saraon. Dai nindo pagbogtakan nin mahamis kundi an nasa receta sana iyo an sondon. Ta an may mahamis na gatas o linanot madaling magnalsom sa tolak kan aki.
- 6:00 A. M...... Pasosohon sa ina o sa bote
- 9:00 A. M....... Tagok kan kahel, 1/4 na
- kutsara kaiyan.
- 10:00 A. M....... Linanot, o kaya oatmeal
- dagnan pasosohon nin kadikit sa ina o kaya sa bote
- 2:00 P. M...... Sopas na gulay sagkod sa 16
- kutsara dagnan pasosohon
- 6:00 P. M....... Pasosohon sa ina o kaya sa bote
- 10:00 P. M....... Pasosohon sa ina o kaya sa bote
Sa siring kaining edad an aki tood nang marahay sa pagkakan kan magna cereal na linanot asin ta kun pakakanon man nin gulay ay dai nang pagalaman. An sopas na gulay mangyayaring ipasoso na siring kan gatas.
Poonan gnona nindo sa apat na kutsarang so MediaWiki:Proofreadpage pagenum templatepas o sabao kan gulay asin dagnan dugagnan kan 12 kutsarang gatas. Sa masunod na aldao tauan nindo kan 6 na kutsara kan sopas kan gulay asin 10 kutsara naman kan gatas. Guibohon ini arcaldao na inaan an gatas asin dugagnan an sopas. An korokadikit na linutong patatas o kaya kamote ay marahay man sa aki sa siring na edad
- 6:00 A. M....... 2 kutsarang tagok kan kahel
- o pinya
- 8:00 A. M...... Linanot na oatmeal o bagas
- asin gatas, serong tasa sana.
- 12:00 P. M....... Saro kan arin man sa magna
- minansunod: malasadong sogok, biscuit americano, linutong patatas.
- 5:00 P. M. ..... 1 tasang gatas asin biscuit
- na saro
- 10:00 P. M. ...... Gatas na nasa bote.
- 6:00 A. M....... 2 kutsarang tagok kan kahel
Kaipuhan na pakakanon an sarong nagdidieta balang dua o tolong oras liban sana kun iguang iban gsinabi an Doctor sa saiya. An magna mina sunod iyo sana an pira kan magna pagkakan na liquido, (liquid diet) kan magna naghehelang.
Pagsalakon ini nin marhay asin timplahan kan MediaWiki:Proofreadpage pagenum templateasin dagnan saraon patin ipainom sa naghehelang.
1/2 kutsaritang azucar 1 sogok 1 tasang malipot na gatas kadikit na vanilla
Batihon nin marahay an sogok por medio sa paggamit kan tenedor o kaya kan batidor mismo kan sogok, dagnan ibogtak an gatas asin iba pang magna kaipuhan dagnan saraon saka ipainom sa naghehelang.
Magbogtak kamo nin saro may kabagnang kut- sara kan gatas na Malteada (Sa Ingles Malted Milk) sa sarong kaserola. Bogtakan nin tubig na mainit na husto sanang makalasao kan gatas, dagnan bog takan pa nin nagkakalakagang tubig na magkanigo sana sa sarong baso kun matapos na an paggguibo. Dagnan iyo an ipakakan sa naghehelang.
Magtunao kan duang kutsarang azucar sa sa- rong basong tubig asin pogaan kan duang limonsi- to. Saraon bago ipainom sa naghehelang.
- 2 sogok
- 1 tasa tagok kan uvas MediaWiki:Proofreadpage pagenum template
- azucar kun gusto
Batihon an pula asin puti kan sugok na magkalaen dagnan ibogtak an tagok kan ubas sa binating pula kan sugok asin bogtakan kan azucar kun gusto. Dagnan isalak sa puti asin timplahan kan kadikit na vanilla.
- 1/2 tasang tagok kan kahel china
- 1 kutsarang azucar
- 2 sogok
- 1 kutsarang mapulot na crema
- asin
Batihon an sogok na magkalaen an puti asin puti asin pula. Ibogtak sa pula an azucar asin crema saka batihon guiraray saka ibogtak an tagok kan kahel. Isalak na sa puti kan sogok asin ipuesto na sa naghehelang.
- 1 tasang gatas
- 1 kutsarang aucar ó tangguli
- 2 batag
- kadikit na harina
- 1/4 tasang gatas na malteada (Malted Milk)
Tunawon an harina gatas na malipot bokagon gnaning maguin mapulot na gayo dagnan lutoon na may 10 minuto, pagkatapos saka haonon asin ibogtak an batag na guiniris saka pagsaralakon nin marahay, Idugang an gatas na malteada saka iluto pa nin pirang minuto. Kun tapos na, ipuesto na may
Kumua kan pasas na mayong pisog asin pakaiakagaan sa tubig sa lacg kan 30 o 40 minuto. Mantang nagkakalakaga, bogtakan nin kadikit na gaogao na tinunao sa malipot na tubig gnaning maguin mapulot. Dagnan ibontog diyan an tinostang tinapay saka kakanon.
An magna inaapod na "Soda Biscuit", "Washington Crackers" asin iba pang biscuit americano ay anan marahay sa naghehelang na dai nagdidieta. Asin kun may kalentura naman dai magkakan kan maluto kundi kan linanot o kaya tinapay asin gatas. An malasadong sogok marahay man sa siring na naghehelang.
- 2 tasang guiniris na zanahoria
- 3 poon kan kinchay
- 1 seboyas
- 1 tasang guiniri sna repollo ó kaya espinaca
- 1 sagna kan perijil
- 2 patatas
- 1 camates
- 3 quarto na malipot na tubig
Guirison nin pino an gabos na gulay asin pakalakagaan sa laog kan tolong oras. Kun luto na saka
Kumua kan sabao kan pinaglabonan kan ispinaca o kaya guisantes asin bogtakan nin gatas gnaning maguin mapulot nin kadikit saka itao sa naghehelang na may kaibang tostadong tinapay o kaya biscuit.
- 6 na tasang tubig
- 1 tasang guiniris na lechugas
- 1 seboyas na guiniris saka asin
- 2 tasang patatas na guiniris
- 1 kutsarang mantekilla
Pakalakagaon an gabos sa tubig, bayaan na nagkakalakaga sa laog kan 10 minuto saka ibogtak an magna minasunod gnaning maguin pudding:
- 1 pula kan sogok
- 1/2 tasang harina
- 1/4 tasang gatas
- 2 kutsarang mantekilla na tinunao na may kadikit na asin
Magbogtak nin tubig sa coron asin kun nagkakalakaga na bogtakan nin tinadtad na carne, sarong pidasong manok, magna tolang kan baka na idtong dapit sa bitis o kaya pata bogtakan man kan seboyas asin patatas. Lutoon na luhayluhay sa laog kan kapirang oras. Kun luto na kumua kan sabao asin iyo an itao sa naghehelang.